1 <?xml version='1.0' encoding='UTF-8' ?>
2 <!DOCTYPE manualpage SYSTEM "./style/manualpage.dtd">
3 <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="./style/manual.tr.xsl"?>
4 <!-- English Revision: 1044380:1387612 (outdated) -->
5 <!-- =====================================================
6 Translated by: Nilgün Belma Bugüner <nilgun belgeler.org>
7 Reviewed by: Orhan Berent <berent belgeler.org>
8 ========================================================== -->
11 Licensed to the Apache Software Foundation (ASF) under one or more
12 contributor license agreements. See the NOTICE file distributed with
13 this work for additional information regarding copyright ownership.
14 The ASF licenses this file to You under the Apache License, Version 2.0
15 (the "License"); you may not use this file except in compliance with
16 the License. You may obtain a copy of the License at
18 http://www.apache.org/licenses/LICENSE-2.0
20 Unless required by applicable law or agreed to in writing, software
21 distributed under the License is distributed on an "AS IS" BASIS,
22 WITHOUT WARRANTIES OR CONDITIONS OF ANY KIND, either express or implied.
23 See the License for the specific language governing permissions and
24 limitations under the License.
27 <manualpage metafile="invoking.xml.meta">
29 <title>Apache HTTPd’nin başlatılması</title>
32 <p>Apache normal olarak, Windows NT, 2000 ve XP'de bir hizmet olarak,
33 Windows 9x ve ME’de ise bir konsol uygulaması olarak çalışır. Ayrıntılı
34 bilgi için <a href="platform/windows.html#winsvc">Apache HTTPd’nin bir
35 hizmet olarak çalıştırılması</a> ve <a
36 href="platform/windows.html#wincons">Apache HTTPd’nin bir konsol
37 uygulaması olarak çalıştırılması</a> bölümlerine bakınız.</p>
39 <p>Unix’te ise artalanda isteklere yanıt vermek için sürekli çalışan bir
40 artalan sürecidir. Bu belgede <program>httpd</program>’nin nasıl
41 çalıştırılacağı açıklanmaktadır.</p>
44 <seealso><a href="stopping.html">Durdurma ve Yeniden Başlatma</a></seealso>
45 <seealso><program>httpd</program></seealso>
46 <seealso><program>apachectl</program></seealso>
48 <section id="startup"><title>Apache Nasıl Başlatılır?</title>
50 <p>Yapılandırma dosyasında <directive
51 module="mpm_common">Listen</directive> yönergesi ile öntanımlı olan port
52 80 (veya 1024’ten küçük herhangi bir port) belirtilmişse Apache HTTP
53 Sunucusunu başlatmak için root yetkileri gerekecektir. Sunucu başlatılıp
54 günlük dosyalarını açmak gibi bazı ön hazırlık etkinliklerinde
55 bulunduktan sonra istemcilerden gelen istekleri dinlemek ve yanıt vermek
56 için çeşitli <em>çocuk</em> süreçler başlatır. Ana
57 <program>httpd</program> süreci root kullanıcısının aidiyetinde
58 çalışmasını sürdürürken çocuk süreçler daha az yetkili bir kullanıcının
59 aidiyetinde çalışır. Bu işlem seçilen <a href="mpm.html">Çok Süreçlilik
60 Modülü</a> tarafından denetlenir.</p>
62 <p><program>httpd</program>’yi çalıştırmak için önerilen yöntem
63 <program>apachectl</program> betiğini kullanmaktır. Bu betik,
64 <program>httpd</program>’nin bazı işletim sistemlerinde işlevini
65 gerektiği gibi yerine getirebilmesi için gereken belli ortam
66 değişkenlerini ayarlar ve <program>httpd</program>’yi çalıştırır.
67 <program>apachectl</program>, komut satırı argümanlarını
68 <program>httpd</program>’ye aktarabildiğinden gerekli
69 <program>httpd</program> seçenekleri <program>apachectl</program>
70 betiğine komut satırı seçenekleri olarak belirtilebilir. Ayrıca,
71 <program>apachectl</program> betiğinin içeriğini doğrudan düzenlemek
72 suretiyle betiğin başlangıç satırlarındaki <code>HTTPD</code>
73 değişkenine <program>httpd</program> çalıştırılabilir dosyasının doğru
74 yerini ve <em>daima</em> mevcut olmasını istediğiniz komut satırı
75 seçeneklerini belirtebilirsiniz.</p>
77 <p><code>httpd</code> çalıştırıldığında yaptığı ilk şey <a
78 href="configuring.html">yapılandırma dosyası</a>
79 <code>httpd.conf</code>’u bulup okumaktır. Bu dosyanın yeri derleme
80 sırasında belirtilmekteyse de <code>-f</code> komut satırı seçeneği
81 kullanılarak çalıştırma sırasında belirtmek de mümkündür:</p>
83 <example>/usr/local/apache2/bin/apachectl -f
84 /usr/local/apache2/conf/httpd.conf</example>
86 <p>Başlatma sırasında herşey yolunda giderse sunucu kendini uçbirimden
87 ayıracak ve hemen ardından uçbirim, komut istemine düşecektir. Bu,
88 sunucunun etkin ve çalışmakta olduğunu gösterir. Artık tarayıcınızı
89 kullanarak sunucuya bağlanabilir ve <directive
90 module="core">DocumentRoot</directive> dizinindeki deneme sayfasını
94 <section id="errors"><title>Başlatma Sırasındaki Hatalar</title>
96 <p>Apache başlatma sırasında ölümcül bir sorunla karşılaşacak olursa
97 çıkmadan önce sorunu açıklayan bir iletiyi konsola veya <directive
98 module="core">ErrorLog</directive> yönergesi ile belirtilen hata
99 günlüğüne yazacaktır. En çok karşılaşılan hata iletilerinden biri
100 "<code>Unable to bind to Port ...</code>" dizgesidir. Bu iletiye
101 genellikle şu iki durumdan biri sebep olur:</p>
104 <li>Sunucunun, root yetkileri gerektiren bir portu kullanmak üzere root
105 kullanıcısı tarafından çalıştırılmamış olması.</li>
107 <li>Aynı portu kullanan başka bir Apache Sunucusunun veya başka bir HTTP
108 sunucusunun zaten çalışmakta oluşu.</li>
111 <p>Bu ve diğer sorun çözme talimatları için Apache <a
112 href="http://wiki.apache.org/httpd/FAQ">SSS</a>’sini inceleyiniz.</p>
115 <section id="boot"><title>Sistem Açılışında Başlatma</title>
117 <p>Sunucunuzun sistem yeniden başlatıldıktan sonra çalışmasına devam
118 etmesini istiyorsanız sistem başlatma betiklerinize (genellikle ya
119 <code>rc.local</code> dosyasıdır ya da bir <code>rc.N</code> dizininde
120 bir dosyadır) <program>apachectl</program> betiği için bir çağrı
121 eklemelisiniz. Bu, Apache sunucunuzu root yetkileriyle başlatacaktır.
122 Bunu yapmadan önce sunucunuzun güvenlik ve erişim kısıtlamaları
123 bakımından gerektiği gibi yapılandırıldığından emin olunuz.</p>
125 <p><program>apachectl</program> betiği, bir standart SysV init betiği gibi
126 davranacak şekilde tasarlanmıştır. <code>start</code>,
127 <code>restart</code> ve <code>stop</code> argümanlarını kabul edebilir
128 ve bunları <program>httpd</program>’ye uygun sinyallere dönüştürebilir.
129 Bu bakımdan, çoğunlukla uygun init dizinlerinden birine
130 <program>apachectl</program> betiği için basitçe bir bağ
131 yerleştirebilirsiniz. Fakat bunu yapmadan önce betiğin sisteminizin
132 gereklerini yerine getirdiğinden emin olunuz.</p>
135 <section id="info"><title>Ek Bilgiler</title>
137 <p><program>httpd</program>, <program>apachectl</program> ve sunucuyla
138 gelen diğer destek programlarının komut satırı seçenekleri hakkında ek
139 bilgi <a href="programs/">Sunucu ve Destek Programları</a> sayfasında
140 bulunabilir. Ayrıca, Apache dağıtımında bulunan tüm <a
141 href="mod/">modüller</a> ve bunlarla sağlanan <a
142 href="mod/directives.html">yönergeler</a> hakkında da belgeler